Blog Single

Thị trường M&A 2026 được nhiều chuyên gia gọi là giai đoạn “sàng lọc” – nhà đầu tư không còn sẵn sàng trả tiền cho những câu chuyện tăng trưởng kỳ vọng như trước, mà chỉ xuống tiền cho doanh nghiệp có nền tảng vận hành thực chất, pháp lý minh bạch và dòng tiền rõ ràng.

Ba lực cản lớn nhất khiến các thương vụ khó về đích, theo chúng tôi là: độ vênh trong định giá giữa hai bên, hạn chế về minh bạch thông tin tài chính, và chuẩn quản trị chưa đạt – không ít doanh nghiệp vẫn vận hành theo mô hình gia đình, báo cáo tài chính chưa chuẩn hoá. Kinh nghiệm tư vấn thực tế của chúng tôi cho thấy: phần lớn doanh nghiệp tìm đến bên tư vấn sau khi đã từng thất bại ở một thương vụ trước đó đều có chung đặc điểm – chưa phân tích rõ tình trạng của chính mình, chưa xác định chiến lược dài hạn, và thiếu đội ngũ chuyên môn đồng hành.

Nói ngắn gọn: đây không phải là vấn đề thiếu người mua, mà là khoảng trống chuẩn bị ở phía bên bán – và đó cũng chính là cơ hội cho những doanh nghiệp biết cách chuẩn bị bài bản để trở thành “nguồn hàng hiếm” mà thị trường đang tìm kiếm.

Góc nhìn của người làm quản trị tài chính chiến lược

Chúng tôi tiếp cận vấn đề này từ góc nhìn quản trị tài chính chiến lược – nền tảng kiến thức được trang bị trong chương trình CMA Australia. Không phải để “làm đẹp” sổ sách, mà để chủ doanh nghiệp tự nhìn ra chính mình bằng con mắt của bên mua, trước khi họ nhìn vào.

Chúng tôi khuyến nghị doanh nghiệp (bên bán) thực hiện 4 bước chuẩn bị cụ thể:

• Bước 1 – Tự định giá bản thân trước khi ai định giá bạn. Ba lớp giá trị cần nhìn: dòng tiền tương lai, tài sản vô hình (thương hiệu, hệ thống khách hàng, giấy phép ngành), và mức độ tập trung rủi ro.
• Bước 2 – Xây dựng nền tảng quản trị và hồ sơ tài chính “sạch”. Bắt đầu từ việc chuẩn hoá quản trị, tách bạch chi tiêu cá nhân và công ty, phân quyền phê duyệt rõ ràng -làm nền tảng trước khi chuẩn hoá số liệu và lưu trữ đầy đủ hồ sơ pháp lý.
• Bước 3 – Chọn đúng đối tác và cấu trúc giao dịch. Ba dạng cấu trúc phổ biến trên thị trường – bán toàn bộ, bán một phần giữ quyền kiểm soát, hoặc bị thâu tóm qua chào mua công khai – mỗi dạng phù hợp với một mục tiêu khác nhau của chủ doanh nghiệp.
• Bước 4 – Lộ trình thực tế 12-18 tháng, cùng ba sai lầm phổ biến khiến thương vụ đổ vỡ: định giá theo cảm tính, giấu thông tin bất lợi, và đàm phán một mình không có cố vấn độc lập.

Checklist 3 tiêu chí tài chính cốt lõi

Chúng tôi khép lại nội dung chia sẻ bằng một checklist ngắn gọn – ba tiêu chí tài chính mà bất kỳ chủ doanh nghiệp nào cũng nên có sẵn trong đầu trước khi bước vào cuộc trò chuyện với nhà đầu tư:

• EBITDA đã chuẩn hoá – sau khi loại bỏ các khoản chi phí không lặp lại, mang tính cá nhân, hoặc giao dịch với bên liên quan chưa theo giá thị trường.
• Dòng tiền tự do (FCF) – con số phản ánh khả năng doanh nghiệp thực sự “tạo ra tiền” sau khi trừ đầu tư duy trì hoạt động, thay vì chỉ nhìn vào lợi nhuận kế toán.
• Giá trị tài sản cố định vô hình – thương hiệu, hệ thống khách hàng, quy trình vận hành, giấy phép ngành nghề – phần giá trị dễ bị bỏ sót nhất nhưng thường quyết định mức bội số định giá cuối cùng.

Ba con số này không cần chính xác tuyệt đối ngay từ đầu, nhưng cần có cơ sở rõ ràng – đó là sự khác biệt giữa việc chủ động đàm phán, hay chỉ đang phản ứng trước đề nghị của bên mua.

Nếu doanh nghiệp bạn đang cân nhắc gọi vốn, tìm đối tác chiến lược, hoặc chuẩn bị cho một thương vụ M&A trong tương lai, video này sẽ giúp bạn có một khung tham chiếu rõ ràng để bắt đầu – thay vì bước vào bàn đàm phán mà không biết công ty mình thực sự đáng giá bao nhiêu.

Xem video đầy đủ trên Kênh Tài chính & Kinh doanh tại: Link. Để lại bình luận về tình huống cụ thể doanh nghiệp bạn đang gặp phải – chúng tôi sẽ phản hồi trong các nội dung tiếp theo.

Các bạn có thể tải và đọc tài liệu đầy đủ về nội dung chia sẻ trong clip Tại đây!

Ngoài ra, các bạn quan tâm có thể tham khảo chương trình đào tạo Quản trị và Tài chính chiến lược – CMA Australia theo link Tại đây.

Chương trình đào tạo IMC trang bị kiến thức và phương pháp huy động vốn, IPO, M&A và phát triển doanh nghiệp trên thị trường vốn. Chương trình theo chuẩn quốc tế của CMA Australia, điều chỉnh cho bối cảnh Việt Nam, giúp doanh nghiệp nâng cao giá trị và bứt phá tăng trưởng. Tại đây 

Trân trọng,